خبرگزاری ایسنا در گفتوگویی تفصیلی با مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای ویدیویی درباره موضوعات مختلفی چون معافیتهای مالیاتیِ فعالان صنعت بازی، برنامه بنیاد برای برگزاری جشنوارههای سال جاری و تجربه برگزاری «هفته بازی»، تغییرعنوان بنیاد از «بازیهای رایانهای» به «بازیهای ویدیویی»، بازنگری در اساسنامه بنیاد ملی بازیهای رایانهای و سرنوشت طرح تنظیمگری سایتهای دانلود بازی صحبت کرده است. این گفتوگو در دو بخش منتشر شده است.
به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازیهای ویدیویی، محمد حاجی میرزایی در بخش اول گفتوگوی خود با خبرگزاری ایسنا درباره تصمیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای یکپارچهسازی معافیتهای مالیاتی شرکتها و مؤسسات فرهنگی اظهار کرد: در سالهای گذشته بخشی از شرکتها و مؤسسات فرهنگی از معافیتهای مالیاتی استفاده میکردند، اما برخی حوزهها از جمله بازیهای ویدیویی از این امکان محروم بودند. در حوزههایی مانند انتشارات، دفاتر سینمایی و بخشهای دیگر وزارت فرهنگ نیز هر کدام به شکلی درباره موضوع مالیات به توافقهایی رسیده بودند.
او ادامه داد: بر همین اساس یک کارگروه مشترک با حضور دکتر حسین انتظامی (معاون توسعه) از وزارت فرهنگ و نماینده سازمان امور مالیاتی تشکیل شده است تا مقررات و معافیتهایی که پیش از این برای هر یک از مؤسسات فرهنگی وجود داشته، یکپارچه شود. بازیهای ویدیویی نیز در این فرایند قرار گرفتهاند و استودیوهای تولید پویانمایی نیز وارد همین فهرست شدهاند.
حاجیمیرزایی با بیان اینکه قرار است بررسیهای مالیاتی این مجموعهها از طریق یک ممیز واحد انجام شود، گفت: قرار است این ممیز با مسائل فرهنگی آشنایی داشته باشد تا مدلهایی از معافیت مالیاتی که پیش از این در وزارت فرهنگ وجود داشته، به صورت عادلانه و یکسان در اختیار بخشهای مختلف فرهنگی کشور قرار گیرد.
بیش از ۳۰ شرکت متقاضی معافیت مالیاتی شدند
او درباره نقش بنیاد ملی بازیهای رایانهای در این فرایند توضیح داد: بنیاد ملی بازیهای رایانهای و بنیاد پویانمایی به عنوان مبدأ ورود اطلاعات فعالان دو حوزه بازی و پویانمایی در نظر گرفته شدهاند. در حوزه بازیهای ویدیویی نیز بیش از ۳۰ شرکت ثبتنام کرده و اطلاعات خود را به صورت کامل ارائه دادهاند تا این اطلاعات برای کارگروهی که در وزارت فرهنگ تشکیل شده، ارسال شود.
معیارهای معافیت مالیاتی
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای در پاسخ به اینکه آیا برای قرار گرفتن استودیوهای بازیسازی در این فهرست، معیارهایی مانند تعداد کارکنان، میزان تولید، میزان درآمد یا خروجی شرکتها در نظر گرفته شده است؟ توضیح داد: در این زمینه ممیزی از نظر تعداد کارکنان، میزان خروجی یا میزان درآمد انجام نشده است. مسئله اصلی این بوده که شرکت باید به صورت تخصصی و انحصاری در حوزه تولید یا انتشار بازی فعالیت کند. اگر شرکتی در کنار فعالیت بازی، تجارتهای دیگری داشته باشد و سیستم مالی آن با بخش بازی درهمتنیده باشد، نمیتواند از این امکان استفاده کند؛ مگر اینکه یک مؤسسه حقوقی به صورت تخصصی در زمینههای مختلف بازی فعالیت کند.
حاجیمیرزایی با اشاره به اینکه زنجیره ارزش صنعت بازی تنها به تولید بازی محدود نمیشود، بیان کرد: ما صرفا تولید را در نظر نگرفتهایم و فعالیتهایی مانند انتشار و تبلیغات را نیز در همین فهرست قرار دادهایم. تقریبا تمام مشاغلی که در زنجیره ارزش بازیهای ویدیویی قرار دارند، در این فهرست دیده شدهاند.
او همچنین فعال بودن شرکت در حوزه بازی را یکی دیگر از شروط بهرهمندی از این امکان دانست و توضیح داد: شرکت باید در حال حاضر نیز بازی فعال داشته باشد. اینکه شرکتی پنج سال پیش یک بازی ساخته باشد و اکنون فعالیتی در این حوزه نداشته باشد و شرکت نیز مشغول فعالیت دیگری باشد، نمیتواند از این ویژگی استفاده کند.
جشنوارههای بنیاد امسال جدا از هم برگزار میشوند؟
او در بخش دیگری از سخنان خود درباره برنامههای این بنیاد برای برگزاری جشنوارهها و رویدادهای سال جاری باتوجه به اینکه معاونت توسعه وزارت فرهنگ در فایل مربوط به بودجهبندی جشنوارههای مختلفی که قرار است امسال برگزار شوند، عنوان مشخصی برای جشنوارههای مرتبط با بنیاد ملی بازیهای رایانهای ذکر نکرده است، توضیحاتی ارائه کرد.
حاجیمیرزایی در این زمینه با تاکید بر اینکه لیگ قهرمانان بازیهای ویدیویی، جشنواره بازیهای ویدیویی، جشنواره بازیهای جدّی و رویدادهای مرتبط با سرمایهگذاری امسال برگزار خواهد شد، با اشاره به اینکه عنوان بنیاد ملی بازیهای رایانهای سال گذشته نیز در فهرست رسمی جشنوارههای وزارت فرهنگ قرار نداشت، اظهار کرد: تلاش میکنیم رویدادهایی برگزار کنیم که در چارچوب اهداف خود بنیاد قرار داشته باشند. برای مثال، اگر لیگ برگزار میکنیم، هدف آن این است که بتوانیم کاربران بازیهای ایرانی را در جریان برگزاری لیگ افزایش دهیم و این موضوع جزو برنامههای ماست.
او درباره جشنواره بازیهای ویدیویی نیز گفت: هدف اصلی این جشنواره حمایت از بازیهایی است که در طول هر سال تولید میشوند و ما این حمایت را در قالب جشنواره دنبال میکنیم. امسال نیز جشنواره با همان مدل آکادمیکی که سال گذشته داشتیم، برگزار خواهد شد.
او درباره نحوه زمانبندی برگزاری این رویدادها باتوجه به اینکه سال گذشته ابراز تمایل کرده بود که همه جشنوارهها در قالب یک «هفته بازی» برگزار شود و با توجه به تجربۀ این اتفاق در بهمنماه سال گذشته، توضیح داد: هنوز درباره اینکه رویدادها حتما در زمانهای جداگانه برگزار شوند یا در یک بازه زمانی محدود و متراکم قرار بگیرند، تصمیمگیری قطعی نکردهایم. ممکن است مسابقات لیگ قهرمانان بازیهای ویدیویی در شهریور یا مهرماه برگزار شود؛ زمانی که هنوز فضای درسی خیلی سنگین نیست؛ اما هنوز این موضوع قطعی نشده و در حال برنامهریزی برای آن هستیم. از سوی دیگر، جشنواره بازیهای ویدیویی نیز احتمالا پیش از ماه مبارک رمضان برگزار میشود.
جشنواره بازیهای ویدیویی در دهه فجر برگزار نمیشود
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره زمان برگزاری جشنواره بازیهای ویدیویی و احتمال همزمانی آن با جشنواره فیلم فجر نیز توضیحاتی ارائه کرد. پیش از این اعلام شده بود که تلاش بنیاد بر این است که جشنواره بازیهای ویدیویی قبل از ماه مبارک رمضان برگزار شود؛ موضوعی که با توجه به تقویم برگزاری رویدادهای فرهنگی، احتمال قرار گرفتن آن در بهمن ماه و همزمانی با فضای جشنواره فیلم فجر را مطرح میکند.
حاجیمیرزایی در این زمینه گفت: اگر بخواهیم جشنواره بازیهای ویدیویی را پیش از ماه مبارک رمضان برگزار کنیم، باید زمان مناسبی برای آن پیدا کنیم و ممکن است این جشنواره در دیماه یا اوایل بهمنماه برگزار شود.
او تأکید کرد: ترجیح ما این است که جشنواره بازیهای ویدیویی در دهه فجر برگزار نشود. این موضوع یکی از درخواستهای خود بازیسازان نیز بوده است؛ چراکه معتقدند در هیاهوی رسانهای و خبری جشنواره فیلم فجر و سایر جشنوارههای آن زمان، جشنواره بازیهای ویدیویی دیده نمیشود و بهتر است زمان دیگری برای برگزاری آن در نظر گرفته شود؛ بنابراین تلاش میکنیم زمان مناسبی خارج از دهه فجر برای برگزاری جشنواره بازیهای ویدیویی پیدا کنیم تا این رویداد بتواند فرصت بیشتری برای دیده شدن در فضای رسانهای داشته باشد.
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای همچنین افزود: جشنواره «بازیهای جدّی» نیز ممکن است در فاصله زمانی میان دو رویداد لیگ قهرمانان و جشنواره بازیهای ویدیویی برگزار شود. بنابراین هر کدام از این رویدادها میتوانند زمان ایدهآل خود را داشته باشند و دبیر هر کدام از جشنوارهها درباره زمان مناسب برگزاری تصمیم بگیرد. در نتیجه، ممکن است این رویدادها از نظر زمانی در قالب یک هفته برگزار نشوند.
تجربه «هفته بازی» چگونه بود؟
حاجیمیرزایی در ادامه درباره ارزیابی خود از تجربه برگزاری رویدادهای مختلف در قالب «هفته بازی» و اینکه آیا با توجه به بازخورد بازیسازان و گیمرها، تفکیک رویدادها را ترجیح میدهد یا خیر، اظهار کرد: برگزاری رویدادها به صورت متمرکز و در کنار یکدیگر، ویژگیهای خاص خود را دارد و جدا برگزار کردن آنها نیز ویژگیهای دیگری دارد. اینکه ما توانستیم در آن یک هفته مجموعه کارهای خودمان را پیاده کنیم، با توجه به شرایط خاصی که سال گذشته وجود داشت، اهمیت داشت. سال گذشته برای مدت زیادی پیش از برگزاری این رویدادها دسترسی به اینترنت وجود نداشت و پس از آن نیز دوباره جنگ شروع شد و دسترسی به اینترنت با مشکل مواجه شد. در اواخر بهار نیز یک جنگ دیگر داشتیم و مجموعه این شرایط، بر نحوه برگزاری رویدادها تأثیرگذار است.
او در ادامه درباره تجربه برگزاری متمرکز رویدادهای بنیاد و احتمال تفکیک آنها در سال جاری اظهار کرد: بازه زمانی که سال گذشته برای اجرای برنامههای خود در اختیار داشتیم، بسیار محدود بود، اما امسال امیدواریم چنین محدودیتی وجود نداشته باشد و بتوانیم برای هر رویداد، زمان ایدهآل خودش را در نظر بگیریم. برای مثال، رویداد «بازیهای جدی» که نیازمند حضور جدیتر دانشگاهیان است، بهتر است در زمانی برگزار شود که دانشگاهها در اوج فعالیت خود هستند. از طرف دیگر، لیگ قهرمانان بازیهای ویدیویی نیز به تعطیلی دانشجویان و دانشآموزان نیاز دارد و طبیعتا زمان برگزاری آن باید به گونهای باشد که دانشجویان و دانشآموزان فرصت بیشتری داشته باشند. تفکیک زمانی رویدادها از این جهت میتواند به برگزاری بهتر آنها کمک کند.
تعیین تکلیف لیگ قهرمانان تا هفته آینده
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره آخرین وضعیت برگزاری لیگ قهرمانان بازیهای ویدیویی، گفت: فکر میکنم تکلیف نحوه برگزاری لیگ تا هفته آینده مشخص شود. در حال حاضر مشغول بررسی این موضوع با طرفین مسابقات هستیم.
حاجیمیرزایی درباره احتمال مشارکت نهادهای دیگر در برگزاری لیگ نیز اظهار کرد: ممکن است مسابقات را با مشارکت وزارت ورزش و جوانان برگزار کنیم؛ بهطور مشخص، انجمن ورزشهای الکترونیک نیز میتواند در این زمینه مشارکت داشته باشد. با این حال، اعلام جزئیات موضوع نیازمند این است که به توافقات نهایی برسیم.
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای ویدیویی در بخش دیگری این گفتوگو درباره دو موضوع مهم در حوزه فعالیتهای بنیاد توضیح داد؛ از یک سو، آخرین وضعیت یکپارچهسازی معافیتهای مالیاتی فعالان زنجیره بازیهای ویدیویی و شرایط بهرهمندی شرکتها و استودیوها از این معافیتها را تشریح کرد و از سوی دیگر، درباره برنامه بنیاد برای برگزاری جشنوارهها و رویدادهای سال جاری، از جمله جشنواره بازیهای ویدیویی، لیگ قهرمانان و احتمال تفکیک زمانی آنها توضیحاتی ارائه داد. او همچنین درباره تلاش بنیاد برای برگزاری جشنواره بازیهای ویدیویی خارج از فضای رسانهای دهه فجر و با هدف دیدهشدن بیشتر این رویداد سخن گفت. در ادامه اما به سراغ موضوعات دیگری رفتیم؛ از تغییر احتمالی عنوان بنیاد از «بازیهای رایانهای» به «بازیهای ویدیویی» و آخرین وضعیت تغییر اساسنامه بنیاد گرفته تا سرنوشت طرح تنظیمگری سایتهای دانلود بازی و آخرین وضعیت پیمایش ملی مصرف بازیها.
اسم بنیاد عوض میشود؟!
محمد حاجیمیرزایی در گفتوگو با ایسنا، درباره تغییر عنوانی که در اخبار منتشرشده از سوی بنیاد دیده میشود و استفاده از عبارت «بازی ویدیویی» به جای «بازی رایانهای» توضیحاتی ارائه داد و با بیان اینکه پیشنهاد تغییر این عنوان از سوی بنیاد مطرح شده است، اظهار کرد: یکی از دلایل این پیشنهاد این است که «بازی رایانهای» به عنوان معادل «Computer Games» ترجمه شده، در حالی که عبارت «بازی ویدیویی» برای این حوزه عامتر است. البته این موضوع مخالفانی نیز دارد. برخی معتقدند همان عنوان «بازی رایانهای» بهتر است و این تغییر ممکن است، مشکلاتی ایجاد کند. حتی در گذشته تعدادی از بازیسازان ما در قانون، معافیتهایی برای «بازی رایانهای» داشتند، اما در عمل با این مسئله مواجه شدند که ممیز مالیاتی اعلام کرده است شما بازی موبایلی تولید میکنید و بازی موبایلی، بازی رایانهای محسوب نمیشود؛ بنابراین نمیتوانید از آن معافیتها استفاده کنید.
او با تأکید بر ضرورت یکدستسازی این عناوین در ساختار حاکمیتی گفت: از نظر ما نیاز است این یکدستسازی اتفاق بیفتد. نظر ما همچنان استفاده از عنوان «بازی ویدیویی» است، اما به هر حال در بخشهای مختلف دوستانی هستند که با این پیشنهاد مخالفتهایی دارند.
او افزود: برخی معتقدند «بازی رایانهای» میتواند ترجمهای از «Video Game» باشد و به همین دلیل ترجیح میدهند، همین عنوان حفظ شود. در نهایت اگر به جمعبندی برسیم، شورای عالی انقلاب فرهنگی که قرار است اساسنامه بنیاد را بررسی و تغییراتی در آن ایجاد کند، میتواند این نام را نیز در اساسنامه تغییر دهد.
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره اینکه مخالفان تغییر عنوان تا چه اندازه از میان کارشناسان حوزه بازی هستند و تا چه اندازه در حوزه مدیریت فعالیت دارند، گفت: هر دو گروه وجود دارند. در میان کارشناسان حوزه بازی نیز درباره این موضوع اختلاف نظرهایی وجود دارد.
او در همین زمینه به فعالیت «میز بازی» در پژوهشگاه وزارت فرهنگ اشاره کرد و ادامه داد: در پژوهشگاه وزارت فرهنگ نیز میز بازی وجود دارد و در آنجا بحثهایی در این زمینه صورت گرفته است. نظر برخی از دوستان در آنجا نیز این بوده که عنوان «بازی رایانهای» صحیحتر است؛ با این استدلال که وقتی تولید بازی با رایانه انجام میشود، میتوان به آن بازی رایانهای گفت.
حاجیمیرزایی با بیان اینکه این موضوع تا حدی وارد حوزه واژهشناسی میشود، اظهار کرد: مسئله اصلی ما این است که این عنوان باید یکدست شود. باید به یک اصطلاح مشخص برسیم تا قانونگذار، مردم و مسئولان کشور، هر زمان که این عنوان در یک مجوز یا قانون به کار میرود، دقیقا بدانند منظور چیست.
او افزود: من همچنان شخصا احساس میکنم «بازی ویدیویی» عبارت جامعتری است، اما این عنوان هم یک مسئله دارد و آن این است که واژه «ویدیو» فارسی نیست. از طرف دیگر، خود من هم معادل فارسی دیگری برای آن به ذهنم نمیرسد. در رسانههای فارسیزبان نیز تاکنون بیشتر از همان عبارت «بازی ویدیویی» یا «ویدیو گیم» استفاده شده است.
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای ادامه داد: به هر حال، این موضوع نیاز دارد دوستانی که در حوزه ادبیات فارسی و واژهگزینی تخصص بیشتری دارند، درباره آن نظر بدهند تا بتوانیم به یک عنوان دقیق و قابل استفاده برای همه برسیم.
تغییر اساسنامه بنیاد همچنان در مرحله بررسی
حاجیمیرزایی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت تغییر اساسنامه بنیاد ملی بازیهای رایانهای، اظهار کرد: خبر جدید مشخصی از روند تغییر اساسنامه در شورای عالی انقلاب فرهنگی ندارم.
او درباره جلسات کارشناسی برگزارشده در این زمینه توضیح داد: جلساتی با ما برگزار شده و ذیل همان میز بازیهای رایانهای، یکسری اسناد آماده شده است. این اسناد در حال ویرایش و رفتوآمد میان بخشهای مختلف است. مسائل جدیتری که در ارتباط با اساسنامه وجود دارد، همچنان بیشتر در مرحله بحث و بررسی قرار دارند و موضوع تغییر نام بنیاد نیز هنوز وارد مرحله نهایی نشده است.
حاجیمیرزایی در ادامه با تأکید بر اینکه موضوع تغییر اساسنامه بنیاد ملی بازیهای رایانهای صرفا به تغییر نام محدود نمیشود، اظهار کرد: هنوز موضوعاتی که قرار است درباره آنها تصمیمگیری شود، به مرحله نهایی نرسیدهاند. اینکه در حوزه مجوزها چه مواردی در حیطه بنیاد قرار بگیرد یا قرار نگیرد و در موضوعات مختلف دیگری مانند تنظیمگری، حمایت و سایر وظایف، نقش بنیاد بازیهای رایانهای چه باشد و چه نباشد، همچنان در اسناد مربوط به تغییر اساسنامه در حال بررسی و رفتوآمد است. بنابراین فعلاً اتفاق مشخصی در زمینه تغییر اساسنامه رخ نداده است و موضوع همچنان در همان میز بازی در حال بررسی است.
از طرح «ساماندهی سایتهای دانلود بازی» چه خبر؟
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای در ادامه درباره سرنوشت طرح «ساماندهی سایتهای دانلود بازی» که طی ماههای گذشته از سوی بنیاد مطرح شده و واکنشهایی را در میان بازیسازان و گیمرها به دنبال داشت، توضیح داد: این طرح با هدف ایجاد امکان بهرهمندی سایتهای دانلود بازی از درآمد حاصل از ترافیک آنها طراحی شده بود. برای دوستان توضیح دادهایم که هدف این طرح این بود که سایتهای دانلود بازی بتوانند از درآمد ترافیک خود بهرهمند شوند؛ چراکه در حال حاضر، به جز چند سایت بزرگ، سایر سایتهایی که بازی برای دانلود ارائه میکنند، از درآمد ترافیک خود بهرهمند نمیشوند.
او ادامه داد: در قالب این طرح قرار بود یکسری خدمات زیرساختی به این سایتها ارائه شود تا بتوانند از محل فعالیت و ترافیکی که ایجاد میکنند، درآمد مناسبی داشته باشند. با این حال، در حال حاضر به دلیل اینکه همچنان بودجه و امکانات لازم برای اجرای این طرح را در اختیار نداریم، طرح در همان مرحله پیشنهادی باقی مانده و وارد مرحله اجرا نشده است.
رصد بازیهای غیر مجاز همچنان ادامه دارد
مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره نگرانی احتمالی گیمرها از اینکه اجرای طرح تنظیمگری به معنای افزایش نظارت محتوایی یا اعمال محدودیتهای جدید باشد نیز گفت: بنیاد از ابتدا وظایف قانونی مشخصی در زمینه جلوگیری از قرار گرفتن بازیهای غیر مجاز برای دانلود داشته و این وظیفه از زمان تأسیس بنیاد تاکنون در حال انجام است. ما یک واحد رصد داریم که اگر سایتی بازی غیرمجاز برای دانلود قرار دهد، به آن تذکر داده میشود و از سایت درخواست میشود تا بازی را از دسترس خارج کند. این موضوع همچنان در حال انجام است. در واقع این موضوع جزو وظایف قانونی بنیاد است و هر سال نیز در برنامههای رصد و پایش بنیاد ملی بازیهای رایانهای قرار دارد. بنابراین در این زمینه اقدام خاص و جدیدی تعریف نشده و همان تکلیف قانونی که از گذشته داشتهایم، همچنان در حال اجراست.
پیمایش ملی مصرف بازیها از شهریور دوباره وارد مرحله اجرا میشود
حاجیمیرزایی در ادامه درباره آخرین وضعیت اجرای «پیمایش ملی مصرف بازیها»، اظهار کرد: این پیمایش همچنان در حال رفتوآمد با پژوهشگاه وزارت فرهنگ است؛ چراکه قرار است به صورت مشترک و با کمک پژوهشگاه انجام شود. برای بررسی نحوه اجرای پیمایش، یک گروه هیئت علمی تشکیل شده است تا موضوع اجرای آن را بررسی کنند. متأسفانه به دلیل اینکه پژوهشگاه نیز در مردادماه مانند دانشگاهها تعطیل بوده، روند کار تا حدودی با تأخیر مواجه شده است.
او ادامه داد: انشاءالله از شهریورماه دوباره روند اجرایی این پیمایش آغاز میشود و فکر میکنیم بتوانیم آن را تا پایان سال به نتیجه برسانیم.
حاجیمیرزایی با تأکید بر اینکه بنیاد مصمم به نهایی کردن این طرح در سال جاری است، گفت: ما صددرصد میخواهیم این پیمایش امسال به سرانجام برسد و نتایج آن نیز منتشر شود. تمام تلاشمان را خواهیم کرد که این کار را در سال جاری به نتیجه برسانیم و تأخیر قبلی را جبران کنیم.
