مدیر استودیو طراحان سفید در پنل دوم سمینار بازیهای ویدیویی و دیپلماسی عمومی که به موضوع «تجربهخوانی صنعت بازی در تولید و نشر بازیهای مقاومت» اختصاص داشت، گفت: موضوعی که من در مورد دیپلماسی عمومی بیشتر میپسندم این است که ما بتوانیم از طریق محصولات فرهنگی، هنری و فضاهایی غیر از قدرت سخت، اعتماد سازی کنیم و تصویری مثبت از ایران و جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهانی و جوامع هدفمان به وجود بیاوریم.
به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازیهای رایانهای، صادق جبلی که بهصورت آنلاین در این پنل حاضر شده بود، گفت: امروز، فضا برای صحبت کردن درباره تحولات نوینی که طی سالهای اخیر در حوزه دیپلماسی اتفاق افتاده، بسیار مناسب است. یکی از این تحولات، بحث دیپلماسی دیجیتال است؛ یعنی استفاده از ابزارهای نوین، شبکههای اجتماعی و فضاهای مبتنی بر اینترنت که این فضا را از حالت مونولوگ به دیالوگ برده است و شاید برای کشورهایی مثل ما فرصت باشد. زیرا ما دسترسی به آن رسانههای جریان اصلی جهانی نداریم، اما میتوانیم حرفمان را بزنیم و به گوش افراد برسانیم.
مدیر استودیو طراحان سفید گفت: مسئله دوم که کلید خیلی از ناهماهنگیها و عدم همراهیهای سازمانی و بخش خصوصی و فعالان است، بحث برندسازی ملی است. باید ایران را به عنوان یک برند قابل اعتماد و متمایز در جهان تعریف کنیم. وقتی به بحث برندسازی پرداخته شود، بهطور خودکار خوراک و سیاستگذاریهای لازم به همه نهادها داده میشود، تا این ریلگذاریها همگی در مسیر یکدیگر قرار بگیرند و یک نقطه اتصال و توافقی وجود داشته باشد که همه فعالان حوزه فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و دیپلماسی حداقل روی این موضوع به توافق صددرصد برسند.
جبلی تصریح کرد: شاید بتوان گفت عمده قدرتی که ما در کشور داریم و انقلاب اسلامی بر آن بنا شده، قدرت نرم است. ترکیب جذابیتهای فرهنگی، سیاسی، تاریخی، ارزشی و سیاستهای خارجی میتواند شاکلههای اصلی قدرت نرم ایران را که اثرگذاری نیز ایجاد میکند، شکل بدهد. این قدرت نرم میتواند داخل بازیهای ایرانی نیز قرار بگیرد.
جبلی گفت: بازی به خاطر فضای دیالوگی و گفتوگومحوری که بین بازیساز و بازیکن دارد، ابزاری است که افراد را به فکر فرو میبرد و میتواند عمیقتر به افکار افراد دسترسی پیدا کند. به خاطر تجربههایی که در بازی زیست میشود، میتوانیم بسیاری از ارزشها و ظرفیتهای پیچیدهای که در ایران است را، به دور از شعارزدگی و کلیشه، به مخاطب منتقل کنیم.
وی افزود: بازی به خاطر ویژگیهایی چون خلاقیت بالا، قدرت درگیر کردن مخاطب، عمق، اثرگذاری و جوانی جامعه مخاطبان آن در کلیشهزدایی نسبت به سایر رسانهها اثرگذارتر است. در واقع میتوان گفت که ما با یک محصول ارزشمند و استراتژیک در حوزه دیپلماسی مواجهیم که میتوان به عنوان یک سرمایهگذاری روی آن حساب کرد. در سینما، موسیقی و سایر تولیدات فرهنگی، این درگیری بالا وجود ندارد و مدتی بعد از آنکه فضا میخوابد، نقطه اتصال مخاطب به محصول از بین میرود.
مدیر استودیو بازیسازی طراحان سفید خاطرنشان کرد: بازیهایی در بحث دیپلماسی و قدرت نرم کارهایی کردهاند که شاید با صدها جنگ نمیشد انجام داد. مثلاً بازی «کال آف دیوتی» که صرفنظر از ماهیت و نقدهایی که به آن وارد است اما همیشه در روایتش یک خط بین خوب و بد میکشد (طرف غربی و نظام سلطه جهانی در مقابل خاورمیانه). شاید ایران در حال حاضر توانایی ساخت بازیهای «تریپل ای» در مقیاس جهانی را نداشته باشد، اما بازیهای مستقل و بازیهایی که در سبک «ایندی» قرار میگیرند نیز میتوانند اثرگذار باشند و دیپلماسی خرد عمومی ایجاد کنند.
جبلی گفت: یکی از آفتهای صنعت بازی ایران این است که ما در این حوزه کار جدی که بتوانیم به آن افتخار کنیم، نکردهایم. خیلی زحمت کشیدهایم و کار کردهایم، اما آفتهایی باعث شده نتوانیم به آن نقطهای که ایران باید در فضای قدرت نرم جهان باشد، برسیم. یکی از این آفتها، محدودیتهایی است که در تولیدات ما وجود دارد. انواع این محدودیتها هنر گیم را به یک محصول تبلیغاتی و سفارشی تبدیل میکند. این حساسیتها، بعد هنری بازی را ضعیف میکند و دیگر اثرگذاری خود را از دست میدهد، حتی میتواند به ضدتبلیغ تبدیل شود.
این بازیساز تصریح کرد: صرفنظر از بحث محدودیتها، بحث روایتسازی یکجانبه هم یکی از آفتهاست. ما محصولاتی که تولید میکنیم، شاید افکار رادیکال جبهه غربی را توسعه میدهند و بعضا اصلاً در منش و عمق فرهنگی ما نیست. ما باید در بازیهایمان از اعتمادسازی، زیباییها و اثرگذاری ایران بگوییم. شاید کمتر اثری را الان در تولیدات ایرانی میتوانم در ذهن مرور کنم و بگویم که آن تنوع و عمق تمدن ایران را توانسته به جهان نشان بدهد. متأسفانه در حال حاضر میلیونها جوان و نوجوان در سطح دنیا، ایران را از دریچه محصولات تولید شده در غرب میشناسند که در بهترین حالت روایت یکطرفه دارند. معتقدم حمایت از اکوسیستم صنعت بازی کشور، راهکار افزایش قدرت نرم ایران در حوزه گیم در جهان است. ما درگیریها و موضوعات جدی مثل مهاجرت و مشکل ساخت تولیدات باکیفیت در صنعت بازی ایران داریم.
مدیر عامل استودیو بازیسازی طراحان سفید خاطرنشان کرد: بازیهای آنلاین به ما فرصت ارتباطسازی، فرصت ارتباط برقرار کردن شهروند ایرانی با خارج از مرزهای کشور و شکلگیری دیپلماسی عمومی را میدهد. دیپلماسی عمومی برای ساختن یک تمدن قوی، حل معماهایی از دل تاریخ ایران و ایجاد رقابتهای سالم از طریق فرهنگ خودمان، میتواند در بازیهای ایرانی غیرجنگی شکل بگیرد.
او در پایان گفت: به نظر من باید به سمت جریان مستقل بازیسازی در دیپلماسی عمومی برویم. محصولات با کیفیت حتی کوچک برای عرضه در بازارهای جهانی تولید کنیم. این روند آسانتر است، درگیریهای سرمایهگذاریاش کمتر است و اعداد کوچکتری نیاز دارد. لازم نیست حتماً بازی بزرگ بسازیم.
