نخستین «داده‌نمای استریمرهای ایرانی» با همکاری معاونت پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای (دایرک) و مرکز تحلیل داده و سیاست‌پژوهی نمافر رونمایی شد. این پژوهش برای نخستین بار تصویری داده‌محور از فعالیت دست‌کم ۷٬۴۷۵ استریمر بازی در پلتفرم آپارات ارائه می‌کند.
به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، نخستین داده‌نمای آماری استریمرهای ایرانی با هدف شناخت نظام‌مند وضعیت تولید محتوای بازی و بررسی الگوهای فعالیت استریمرها و رفتار مخاطبان روز گذشته رونمایی شد. این پژوهش بر پایه اطلاعات عمومی بخش بازی پلتفرم آپارات تهیه شده و داده‌های آن در بازه ۱۱ تیر تا ۲۱ آبان ۱۴۰۵ گردآوری شده است. بر اساس نتایج، تا ۲۱ آبان ۱۴۰۵، دست‌کم ۷٬۴۷۵ استریمر بازی در این پلتفرم شناسایی شده‌اند.
این داده‌نما با بررسی شاخص‌هایی مانند تعداد استریمرها، حجم محتوای منتشرشده، شمار دنبال‌کردن‌ها، میزان بازدید، بازی‌های پرطرفدار و الگوهای تولید محتوا، تصویری از وضعیت استریم بازی در یکی از پلتفرم‌های بومی ارائه می‌دهد.
بیش از ۷ هزار استریمر و ۱۲ میلیارد بازدید
بر اساس یافته‌های این پژوهش، از میان ۹٬۷۷۷ کانال شناسایی‌شده در بخش بازی آپارات، دست‌کم ۷٬۴۷۵ کانال تولیدکننده محتوای بازی شناسایی شده‌اند. این کانال‌ها در مجموع بیش از ۵۰۰ هزار ویدئو منتشر کرده‌اند و مجموع بازدیدهای ثبت‌شده آن‌ها به حدود ۱۲٫۸ میلیارد رسیده است.
همچنین مجموع دنبال‌کردن‌های ثبت‌شده برای این کانال‌ها حدود ۳۲٫۳ میلیون است. این عدد بیانگر تعداد دنبال‌کردن‌هاست و نباید با شمار کاربران یکتا اشتباه گرفته شود؛ زیرا هر کاربر ممکن است چند کانال را دنبال کند.
یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش، تمرکز قابل‌توجه بازدیدها در تعداد محدودی از کانال‌هاست. بر اساس گزارش، تنها یک درصد استریمرهای برتر، معادل ۷۴ کانال، ۸۷ درصد مجموع بازدیدها را به خود اختصاص داده‌اند.
در مقابل، بخش عمده‌ای از استریمرها کانال‌های کوچکی دارند. در دسته‌بندی شش‌گانه این پژوهش، حدود ۶۲ درصد استریمرها در گروه تازه‌وارد یا کم‌فعال قرار گرفته‌اند و تنها ۴۶ استریمر در گروه «ستاره‌ها» دسته‌بندی شده‌اند.
ماینکرفت در صدر؛ روبلاکس پیشتاز جذب استریمرهای تازه
بررسی بازی‌های پرطرفدار نشان می‌دهد که «ماینکرفت» با بیش از ۲۲۰۰ استریمر، بیشترین سهم را در میان بازی‌های شناسایی‌شده دارد و پس از آن «کال آف دیوتی» و «جی‌تی‌ای» قرار گرفته‌اند.
از سوی دیگر، «روبلاکس» از نظر جذب استریمرهای تازه‌وارد در صدر قرار دارد؛ به‌طوری‌که حدود نیمی از استریمرهای شناسایی‌شده این بازی، از سال ۱۴۰۳ به بعد فعالیت خود را در آپارات آغاز کرده‌اند.
در میان بازی‌های ایرانی نیز «پسرخوانده» جایگاه قابل‌توجهی دارد. این بازی به‌عنوان بازی اصلی ۵۲ استریمر شناسایی شده و ۴۸ درصد استریمرهای آن از سال ۱۴۰۳ به بعد وارد این حوزه شده‌اند. این یافته می‌تواند نشان‌دهنده ظرفیت استریمرها برای معرفی و افزایش دیده‌شدن بازی‌های ایرانی باشد.
ویدئوهای چالشی، پرمخاطب‌تر از گیم‌پلی ساده
بخش دیگری از داده‌نما به تحلیل قالب‌های محتوایی و میزان استقبال مخاطبان اختصاص دارد.
نتایج نشان می‌دهد ویدئوهای «چالش» به‌طور میانگین حدود هفت برابر ویدئوهای گیم‌پلی ساده بازدید دریافت کرده‌اند. پس از این قالب، ویدئوهای داستانی و محتوای ترسناک نیز از میانگین بازدید بالایی برخوردار بوده‌اند.
این تفاوت، از اهمیت بررسی نوع ارائه و قالب محتوای بازی در تحلیل استقبال مخاطبان حکایت دارد؛ هرچند به‌تنهایی بیانگر رابطه علت و معلولی میان قالب محتوا و میزان بازدید نیست.
همچنین در یکی از پرترددترین بازه‌های بررسی‌شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، تعداد ۲۷۷ استریمر بازی به‌صورت هم‌زمان در آپارات مشغول پخش زنده بوده‌اند.
گامی در مسیر شناخت زیست‌بوم استریم بازی در ایران
استریمرها در سال‌های اخیر به یکی از گروه‌های اثرگذار در تولید و انتشار محتوای بازی‌های دیجیتال تبدیل شده‌اند. بااین‌حال، بخش قابل‌توجهی از پژوهش‌ها و آمارهای صنعت بازی بیشتر بر بازیکنان و بازی‌سازان متمرکز بوده و فعالیت استریمرها کمتر به‌صورت مستقل بررسی شده است.
انتشار این داده‌نما، گامی اولیه برای شناخت دقیق‌تر این گروه و بررسی جایگاه آن‌ها در زیست‌بوم بازی‌های دیجیتال به شمار می‌رود.
شناسایی استریمرهای نوظهور، بررسی وضعیت کانال‌های کوچک، شناخت الگوهای رقابت و ارزیابی ظرفیت استریمرها در معرفی بازی‌های ایرانی، از جمله موضوعاتی است که یافته‌های این پژوهش امکان بررسی بیشتر آن‌ها را فراهم می‌کند.
همچنین نتایج می‌تواند زمینه‌ای برای طراحی پژوهش‌های تکمیلی درباره شرایط فعالیت استریمرها، انگیزه‌های تولید محتوا، فرصت‌ها و چالش‌های حرفه‌ای آنان باشد.
دامنه پژوهش و دریافت گزارش
داده‌نمای استریمرهای ایرانی در نسخه فعلی، صرفاً فعالیت استریمرهای بازی در پلتفرم آپارات را پوشش می‌دهد و آمار ارائه‌شده به تمام استریمرهای ایرانی فعال در پلتفرم‌های مختلف قابل تعمیم نیست.
همچنین به دلیل محدودیت دسترسی به اطلاعات پخش‌های زنده گذشته، تعداد ۷٬۴۷۵ استریمر شناسایی‌شده، حداقل تعداد قابل احصا تا ۲۱ آبان ۱۴۰۵ است و ممکن است شمار واقعی استریمرهای فعال در این پلتفرم بیشتر باشد.
نسخه عمومی گزارش «داده‌نمای استریمرهای ایرانی» در 14 صفحه منتشر شده و شامل مجموعه‌ای از آمارها، نمودارها و تحلیل‌های مربوط به وضعیت استریم بازی، تولیدکنندگان محتوا، بازی‌های پرطرفدار و رفتار مخاطبان در آپارات است.
علاقه‌مندان، پژوهشگران، فعالان صنعت بازی و اصحاب رسانه می‌توانند فایل PDF این گزارش را از اینجا دریافت کنند.
